Warunkiem niezbędnym uprawiania wędkarstwa w Polsce jest posiadanie karty wędkarskiej, którą wydaje, właściwy dla miejsca zamieszkania, starosta po przedłożeniu zaświadczenia o złożeniu przed komisją egzaminacyjną PZW, właściwą dla miejsca zamieszkania, egzaminu ze znajomości przepisów ustawy o rybactwie śródlądowym. O miejscu i terminach przeprowadzania egzaminów informacji udzielają biura Zarządów Okręgów PZW. 

Egzamin obejmuje znajomość Regulaminu Amatorskiego Połowu Ryb PZW (RAPR) zawierającego reguły określone w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dn. 12 listopada 2001r. w sprawie połowu ryb oraz warunków chowu, hodowli i połowu innych organizmów żyjących w wodzie. 

Z obowiązku posiadania karty wędkarskiej zwolnieni są cudzoziemcy czasowo przebywający w Polsce oraz osoby w wieku poniżej 14 lat (*), pod warunkiem łowienia pod opieką osoby pełnoletniej posiadającej kartę.

(*) Zgodnie z treścią art. 12 Ustawy Kodeks Cywilny z 23 kwietnia 1964 r. (Dz.U. 1964, nr 16. poz. 93 z późn. zm.) nie mają zdolności do czynności prawnych osoby, które nie ukończyły lat 13. oraz osoby ubezwłasnowolnione całkowicie. Z kolei art. 15 kc stanowi, iż ograniczoną zdolność do czynności prawnych mają małoletni, którzy ukończyli lat 13. oraz osoby ubezwłasnowolnione częściowo. Do ważności czynności prawnej, przez którą osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych zaciąga zobowiązanie lub rozporządza prawem, potrzebna jest zgoda jej przedstawiciela ustawowego (art. 17 kc).

Aby zostać członkiem PZW należy wypełnić deklarację i wnieść opłatę wpisową oraz składkę członkowską. Osoby zamierzające wstąpić do Związku winny zgłosić się do siedziby koła PZW, zgodnie z  miejscem zamieszkania, dopełniając formalności.

Członkiem zwyczajnym PZW może być osoba fizyczna, która ukończyła 16 lat.
Członkiem uczestnikiem PZW może być osoba w wieku poniżej 16 lat, za zgodą swego przedstawiciela ustawowego.
Cudzoziemcy mieszkający w Polsce na stałe, mogą być członkami PZW.

Warunkiem wędkowania jest wykupienie od rybackiego gospodarza wody zezwolenia na amatorski połów ryb. Należy również ustalić, czy na danym łowisku nie obowiązują dodatkowe ograniczenia, poza zawartymi w RAPR. Na wodach administrowanych przez Polski Związek Wędkarski można wędkować po wniesieniu składki za wędkowanie (na ochronę i zagospodarowanie wód),  wówczas można łowić ryby na wodach macierzystego okręgu oraz tych okręgów, które podpisały z okręgiem macierzystym porozumienie o wzajemnym uznawaniu składek za wędkowanie. Wysokość składki za wędkowanie uzależniona jest od przynależności do PZW. Wędkarze niezrzeszeni i cudzoziemcy zobowiązani są wnieść opłatę za wędkowanie dla niezrzeszonych w PZW w biurach Zarządów Okręgów PZW.

Uwaga!
Podczas wędkowania przestrzegać należy ustawy o rybactwie śródlądowym, a w przypadku łowienia ryb na wodach administrowanych przez PZW dodatkowo postanowień zawartych w RAPR. Należy również ustalić, czy na danym łowisku nie obowiązują dodatkowe ograniczenia, poza zawartymi w RAPR. Szczególną uwagę należy zwrócić na przestrzeganie wymiarów i okresów ochronnych poszczególnych gatunków ryb oraz limitów dziennych, dozwolonych miejsc i metod połowu – zobacz Taryfikator mandatów. Do kontroli przestrzegania wyżej wymienionych przepisów uprawnieni są funkcjonariusze Policji i Państwowej Straży Rybackiej oraz członkowie Społecznej Straży Rybackiej PZW, Straży Ochrony Mienia PZW, Państwowej Straży Łowieckiej, Straży Leśnej, Straży Parków Narodowych i Krajobrazowych.